Kosewo i okolice

Kosewo to niewielka malownicza wieś położona w "widłach" trzech jezior (pierwsza klasa czystości). W sezonie letnim Kosewo odwiedzane jest przez wielu krajowych i zagranicznych turystów, którzy cenią sobie wypoczynek na łonie natury oraz szeroką ofertę noclegową (sprawdź). W sezonie letnim organizuje się tutaj liczne imprezy z udziałem znanych polskich artystów. Kosewo stanowi doskonałe miejsce do wypoczynku i warto tutaj rozpocząć zwiedzanie okolicznych atrakcji.

Święta Lipka to niewielka miejscowość, w której znajduje się słynny ośrodek kultu maryjnego z najpiękniejszą i największą budowlą barokową na Warmii i Mazurach. W 1619 roku, na miejscu czczonym już od dziesięcioleci i otoczonym legendami, wybudowano kaplicę. W związku z rozszerzającą się falą pielgrzymek do cudownego miejsca, wiosną 1688 roku przystąpiono do budowy dużego kościoła, który w 1693 roku został poświęcony. Na dziedziniec kościoła prowadzi piękna, ręcznie kuta, żelazna brama z 1734 roku. Kościół otoczony jest krużgankami, w których narożach stoją cztery kaplice, zwieńczone kopułami. Sklepienie kaplic i krużganków pokryte polichromią z lat 1733-1737. Kościół jest trzynawową bazyliką, z kolebkowym sklepieniem w nawie głównej. Wystrój wnętrza barokowy. Trzykondygnacyjny ołtarz z obrazem Madonny z 1640 roku oraz tabernakulum z 1720 roku. Ołtarz główny i ołtarze boczne wraz z amboną są dziełem rzeźbiarza z Królewca Pauckera, natomiast obraz Matki Boskiej Bolesnej namalował nadworny malarz króle Jana III Sobieskiego Marcin Altamonte. Wielką atrakcją dla zwiedzających są barokowe organy wykonane w 1721 roku przez Jana Mosengle z Królewca. W 1816 roku kościół podniesiono do rangi świątyni parafialnej, a w przyległym klasztorze zorganizowano szkołę organistów i śpiewaków kościelnych. Naukę w tej szkole odbywał m.in. Feliks Nowowiejski, autor melodii "Roty".

Park Dzikich Zwierząt w Kadzidłowie położony jest w centrum Mazurskiego Parku Krajobrazowego na trakcie Mikołajki - Ruciane (10 km od Rucianego, 12 km od Mikołajek). Obszar parku, którego właścicielem jest dr. Andrzej Krzywiński, obejmuje obszar 35 hektarów. Oprócz typowych dla Mazur gatunków zwierząt (jelenie, łosie, wilki, bobry, żurawie i inne ginące ptactwo wodne) mozna tu zobaczyć rzadkie gatunki zwierząt: jelenie milu, jelenie Dybowskiego, a nawet unikalne białe jelenie. Większość zwierząt jest bardzo oswojona.
W 1940 roku rozpoczęto tu budowę wojennej kwatery Hitlera (Wolfschanze), skąd dowodził on m.in. operacją ,,Barbarossa" (atak na ZSRR w lipcu 1941 roku). Bunkier Hitlera posiadał żelbetonowy dach ponad ośmiometrowej grubości, oparty na sześciometrowych ścianach bocznych. Otoczony był całym kompleksem mniejszych bunkrów, strefą umocnień i fortyfikacji, stanowiąc bezpieczne schronienie wodza III Rzeszy, który przebywał tu, z niewielkimi przerwami, od czerwca 1941 roku do listopada 1944 roku. To właśnie tutaj dokonano 20 lipca 1944 roku zamachu na Hitlera, który tytko dzięki przypadkowi wyszedł z niego cało. Od listopada 1944 roku na terenie Wolfschanze stacjonował sztab 4 armii polowej gen F.Hossbacha, przygotowując ewakuację kwatery i jej likwidację, do której doszło w styczniu 1945 roku. Po zabezpieczeniu ruin dostosowano i udostępniono teren wojennej kwatery Hitlera do zwiedzania. Na miejscu znajduje się dokładny opis i plan tego terenu.
Mikołajki to niewielkie miasto (okoł 4 tyś. mieszkańców) położone w centrum Krainy Wielkich Jezior Mazurskich nad wąskim przesmykiem pomiędzy jeziorami Tałty i Mikołajskim. W 1726 roku król pruski Fryderyk Wilhelm nadał Mikołajkom prawa miejskie. Ówcześni mieszkańcy zajmowali się głównie rybactwem, tkactwem oraz wyrębem i spławianiem drzewa z okolicznych lasów.
W drugiej połowie XIX wieku rozpoczęła się, w zasadzie trwająca do dzisiaj, fascynacja Mazurami jako krainą wspaniałych jezior, rozległych lasów i nieskażonej, dzikiej przyrody. I wtedy to Mikołajki stają się powoli perłą tych ziem. W 1854 roku król pruski Fryderyk Wilhelm IV odbył rejs statkiem "Masovia" z Rynu, przez Mikołajki na jeziora Śniardwy i Bełdany. Po nim ruszyli inni. Od 1868 roku rozpoczynają się regularne rejsy statków po Wielkich Jeziorach Mazurskich, a od 1891 roku funkcjonuje już stała linia pasażersko-towarowa na trasie Gizycko - Mikołajki.
Herbem Mikołajek jest Król Sielaw - ryba w złotej koronie na głowie, umiejscowiona na niebieskiej tarczy.
Wychodzące z Kosewa ścieżki rowerowe i piesze są położone przeważnie z dala od dużych tras samochodowych. Biegną najczęściej przez pola i lasy, przez co przybliżają piękno krajobrazu mazurskiego. Dotychczas opracowano i oznakowano pięć tras turystycznych. Ich długość jest zróżnicowana - najkrótsza liczy sobie około 11 km, najdłuższa zaś około 32 km. Każda oznaczona jest odmiennym kolorem.
Wszystkie ścieżki oznaczone zostały strzałkami odpowiedniego koloru umieszczonymi na białym tle. Oznaczenia pojawiają się głównie w miejscach stanowiących pewne trudności w orientowaniu się. Ścieżki są dobrze oznakowane i poruszanie się po nich nie będzie stanowić problemu dla miłośników pieszych i rowerowych wycieczek.
Na miejscu do dyspozycji gości jest mapka oraz szczegółowy opis ścieżek.
Rzeka Krutynia - jeden z najpiękniejszych szlaków kajakowych w Polsce. Bierze swój początek z j.Warpuńskiego na Pojezierzu Mrągowskim (na północ od Sorkwit), przepływając przez kilkanaście jezior (m.in. Gielądzkie, Lampackie, Lampasz, Długie, Białe, Zyzdrój Wielki i Mały, Spychowskie, Zdrużno, Uplik, Mokre, Krutyńskie, Gardyńskie) i uchodzi do j. Bełdany, w rejonie wsi Iznota. Łączna trasa spływu, który najlepiej rozpocząć ze Stanicy Wodnej PTTK w Sorkwitach nad j.Lampackim, liczy ok. 105 km i można ją przebyć w 8-9 dni. Na szlaku liczne stanice wodne, campingi i pola namiotowe. Najpiękniejszy odcinek rzeki, przepływającej przez środek Puszczy Piskiej, prowadzi od j.Zyzdrój Wielki do j.Bełdany. Rzeka jest tu kręta, o zmiennym nurcie i płynie w tunelu wspaniałego lasu, majestatycznie odbijającego się w wodzie i wypełnionego śpiewem ptaków.
W odległości 2 km znajduje się Stacja Badawcza Instytutu Parazytologii PAN w Kosewie Górnym, gdzie można podziwiać zwierzęta z rodziny jeleniowatych. Początki stacji sięgają 1984 roku. Wtedy to rozpoczęto organizację fermy jeleniowatych w Kosewie Górnym, przy Zakładzie Doświadczalnym Polskiej Akademii Nauk w Baranowie. Założycielem i wieloletnim jej kierownikiem był dr Andrzej Krzywiński. Głównie dzięki jego pasji i zaangażowaniu udało się w niedługim czasie utworzyć unikalną w skali kraju placówkę, która oficjalnie otwarta została w 1986 roku. Początek obecnym jeleniowatym dały zwierzęta przeniesione z fermy w Wejsunach oraz pochodzące z zakupu z łowisk otwartych i hodowli zagrodowych z kraju i zza granicy. W 1991 roku patronat nad Stacją przejął Instytut Parazytologii PAN w Warszawie.
Stacja stoi otworem dla odwiedzających od 5 maja do 31 sierpnia.
Atrakcje
  • wejście w środek pasącego się stada jeleni
  • obserwacja rykowiska egzotycznego jelenia chińskiego
  • podglądanie zachowań pełnych gracji danieli, saren, muflonów
  • możliwość bezpośredniego kontaktu ze zwierzętami
  • możliwość podziwiania imponującego zbioru poroży i trofeów muzeum Stacji
  • piękna wystawa zdjęć przyrodniczych czołowych polskich fotografików
  • unikalny w skali kraju seans kolorowych slajdów ilustrowanych stereofoniczną muzyką i odgłosami przyrody