Święta Lipka to niewielka miejscowość, w której znajduje się słynny ośrodek
kultu maryjnego z najpiękniejszą i największą budowlą barokową na Warmii i
Mazurach. W 1619 roku, na miejscu czczonym już od dziesięcioleci i otoczonym
legendami, wybudowano kaplicę. W związku z rozszerzającą się falą pielgrzymek
do cudownego miejsca, wiosną 1688 roku przystąpiono do budowy dużego kościoła,
który w 1693 roku został poświęcony. Na dziedziniec kościoła prowadzi piękna,
ręcznie kuta, żelazna brama z 1734 roku. Kościół otoczony jest krużgankami, w
których narożach stoją cztery kaplice, zwieńczone kopułami. Sklepienie kaplic
i krużganków pokryte polichromią z lat 1733-1737. Kościół jest trzynawową
bazyliką, z kolebkowym sklepieniem w nawie głównej. Wystrój wnętrza barokowy.
Trzykondygnacyjny ołtarz z obrazem Madonny z 1640 roku oraz tabernakulum z
1720 roku. Ołtarz główny i ołtarze boczne wraz z amboną są dziełem rzeźbiarza
z Królewca Pauckera, natomiast obraz Matki Boskiej Bolesnej namalował nadworny
malarz króle Jana III Sobieskiego Marcin Altamonte. Wielką atrakcją dla
zwiedzających są barokowe organy wykonane w 1721 roku przez Jana Mosengle z
Królewca. W 1816 roku kościół podniesiono do rangi świątyni parafialnej, a w
przyległym klasztorze zorganizowano szkołę organistów i śpiewaków kościelnych.
Naukę w tej szkole odbywał m.in. Feliks Nowowiejski, autor melodii "Roty".
Park Dzikich Zwierząt w Kadzidłowie położony jest w
centrum Mazurskiego Parku Krajobrazowego na trakcie Mikołajki -
Ruciane (10 km od Rucianego, 12 km od Mikołajek). Obszar parku,
którego właścicielem jest dr. Andrzej Krzywiński, obejmuje obszar 35 hektarów.
Oprócz typowych dla Mazur gatunków zwierząt (jelenie, łosie, wilki,
bobry, żurawie i inne ginące ptactwo wodne) mozna tu zobaczyć rzadkie
gatunki zwierząt: jelenie milu, jelenie Dybowskiego, a nawet unikalne
białe jelenie. Większość zwierząt jest bardzo oswojona.
W 1940 roku rozpoczęto tu budowę wojennej kwatery Hitlera (Wolfschanze),
skąd dowodził on m.in. operacją ,,Barbarossa" (atak na ZSRR w lipcu
1941 roku). Bunkier Hitlera posiadał żelbetonowy dach ponad ośmiometrowej
grubości, oparty na sześciometrowych ścianach bocznych. Otoczony był
całym kompleksem mniejszych bunkrów, strefą umocnień i fortyfikacji,
stanowiąc bezpieczne schronienie wodza III Rzeszy, który przebywał tu,
z niewielkimi przerwami, od czerwca 1941 roku do listopada 1944 roku.
To właśnie tutaj dokonano 20 lipca 1944 roku zamachu na Hitlera, który
tytko dzięki przypadkowi wyszedł z niego cało. Od listopada 1944 roku
na terenie Wolfschanze stacjonował sztab 4 armii polowej gen F.Hossbacha,
przygotowując ewakuację kwatery i jej likwidację, do której doszło w
styczniu 1945 roku. Po zabezpieczeniu ruin dostosowano i udostępniono
teren wojennej kwatery Hitlera do zwiedzania. Na miejscu znajduje się
dokładny opis i plan tego terenu.
Mikołajki to niewielkie miasto (okoł 4 tyś. mieszkańców) położone w
centrum Krainy Wielkich Jezior Mazurskich nad wąskim przesmykiem
pomiędzy jeziorami Tałty i Mikołajskim. W 1726 roku król pruski
Fryderyk Wilhelm nadał Mikołajkom prawa miejskie. Ówcześni mieszkańcy
zajmowali się głównie rybactwem, tkactwem oraz wyrębem i spławianiem
drzewa z okolicznych lasów.
W drugiej połowie XIX wieku rozpoczęła się, w zasadzie trwająca do
dzisiaj, fascynacja Mazurami jako krainą wspaniałych jezior, rozległych
lasów i nieskażonej, dzikiej przyrody. I wtedy to Mikołajki stają się
powoli perłą tych ziem. W 1854 roku król pruski Fryderyk Wilhelm IV
odbył rejs statkiem "Masovia" z Rynu, przez Mikołajki na jeziora
Śniardwy i Bełdany. Po nim ruszyli inni. Od 1868 roku rozpoczynają się
regularne rejsy statków po Wielkich Jeziorach Mazurskich, a od 1891
roku funkcjonuje już stała linia pasażersko-towarowa na trasie Gizycko - Mikołajki.
Herbem Mikołajek jest Król Sielaw - ryba w złotej koronie na głowie,
umiejscowiona na niebieskiej tarczy.
Wychodzące z Kosewa ścieżki rowerowe i piesze są położone przeważnie z
dala od dużych tras samochodowych. Biegną najczęściej przez pola i
lasy, przez co przybliżają piękno krajobrazu mazurskiego. Dotychczas
opracowano i oznakowano pięć tras turystycznych. Ich długość jest
zróżnicowana - najkrótsza liczy sobie około 11 km, najdłuższa zaś
około 32 km. Każda oznaczona jest odmiennym kolorem.
Wszystkie ścieżki oznaczone zostały strzałkami odpowiedniego koloru
umieszczonymi na białym tle. Oznaczenia pojawiają się głównie w
miejscach stanowiących pewne trudności w orientowaniu się. Ścieżki są
dobrze oznakowane i poruszanie się po nich nie będzie stanowić problemu
dla miłośników pieszych i rowerowych wycieczek.
Na miejscu do dyspozycji gości jest mapka oraz szczegółowy opis ścieżek.
Rzeka Krutynia - jeden z najpiękniejszych szlaków kajakowych w Polsce.
Bierze swój początek z j.Warpuńskiego na Pojezierzu Mrągowskim
(na północ od Sorkwit), przepływając przez kilkanaście jezior (m.in.
Gielądzkie, Lampackie, Lampasz, Długie, Białe, Zyzdrój Wielki i Mały,
Spychowskie, Zdrużno, Uplik, Mokre, Krutyńskie, Gardyńskie) i uchodzi
do j. Bełdany, w rejonie wsi Iznota. Łączna trasa spływu, który
najlepiej rozpocząć ze Stanicy Wodnej PTTK w Sorkwitach nad j.Lampackim,
liczy ok. 105 km i można ją przebyć w 8-9 dni. Na szlaku liczne stanice
wodne, campingi i pola namiotowe. Najpiękniejszy odcinek rzeki,
przepływającej przez środek Puszczy Piskiej, prowadzi od j.Zyzdrój
Wielki do j.Bełdany. Rzeka jest tu kręta, o zmiennym nurcie i płynie
w tunelu wspaniałego lasu, majestatycznie odbijającego się w wodzie i
wypełnionego śpiewem ptaków.
W odległości 2 km znajduje się Stacja Badawcza Instytutu Parazytologii
PAN w Kosewie Górnym, gdzie można podziwiać zwierzęta z rodziny
jeleniowatych. Początki stacji sięgają 1984 roku. Wtedy to rozpoczęto
organizację fermy jeleniowatych w Kosewie Górnym, przy Zakładzie
Doświadczalnym Polskiej Akademii Nauk w Baranowie. Założycielem i
wieloletnim jej kierownikiem był dr Andrzej Krzywiński. Głównie
dzięki jego pasji i zaangażowaniu udało się w niedługim czasie
utworzyć unikalną w skali kraju placówkę, która oficjalnie otwarta
została w 1986 roku. Początek obecnym jeleniowatym dały zwierzęta
przeniesione z fermy w Wejsunach oraz pochodzące z zakupu z łowisk
otwartych i hodowli zagrodowych z kraju i zza granicy. W 1991 roku
patronat nad Stacją przejął Instytut Parazytologii PAN w Warszawie.
Stacja stoi otworem dla odwiedzających od 5 maja do 31 sierpnia.
Atrakcje
- wejście w środek pasącego się stada jeleni
- obserwacja rykowiska egzotycznego jelenia chińskiego
- podglądanie zachowań pełnych gracji danieli, saren, muflonów
- możliwość bezpośredniego kontaktu ze zwierzętami
- możliwość podziwiania imponującego zbioru poroży i trofeów muzeum Stacji
- piękna wystawa zdjęć przyrodniczych czołowych polskich fotografików
- unikalny w skali kraju seans kolorowych slajdów ilustrowanych stereofoniczną muzyką i odgłosami przyrody
